Main menu:
انواع بيمه > بيمه مسوليت
مقدمه
تعرفه مسوليت مدني حرفه ايي پزشکان و پيراپزشکان
بيمه اسب
بيمه دارندگان جراثقال در قبال اشخاص ثالث
بيمه مسوليت مدني مسول فني بيمارستان
بيمه مسوليت مدني شرکتهاي نصب و نگهداري اسانسور پله برقي
رشد و توسعه جوامع بشري چگونگي ارتباطات انساني را
بيش از پيش نزديك و پيچيده نموده است در چنين شرايطي هر يك از ما به صرف مجاورت
فيزيكي، قانوني و اخلاقي با ساير افراد اجتماع ممكن است به طور ناخواسته و سهوي
موجب ضرر و خسران ديگران شويم در چنين مواردي قانون، عرف و اخلاق اجتماعي از زيانديده
حمايت نموده و مقصر را مكلف به جبران زيانهاي وارده به شخص زيانديده مينمايد در
مجموعه قوانين ايران بخشي از قانون مدني، كل قانون مسئوليت مدني بخشهايي از قانون
كار و تأمين اجتماعي و همچنين بخشهايي از مقررات صنفي برخي از مشاغل به اين موضوع
اختصاص يافتهاند با توجه به تنوع فعاليَيئهتهاي اجتماعي و نوع ارتباطات انساني
مسئوليت قانوني به نوبه خود به اشكال متنوعي تقسيم ميشود بخشي از مسئوليتهاي
قانوني كه ذيل عنوان مسئوليت كيفري قرار ميگيرند، ماهيت مجرمانه داشته، فراتر از
جبران زيان، در قانون براي آنها مجازات نيز تعريف شده است اينگونه مسئوليت اساساً
قابليت بيمهشدن ندارد اما بخش ديگري از مسئوليتهاي قانوني كه ذيل عنوان مسئوليت
حقوقي يا مسئوليت مدني قرار ميگيرند صرفاً داراي جنبه غيرعمد و سهوي بوده، آراء
قضايي در خصوص آنها صرفاً بر جبران ضرر و استيفاء حقوق زيانديده تكيه دارند
ويژگي بازر "بيمه مسئوليت مدني" ارتباط و پيوند آن با مسئله "مسئوليت مدني" است كه
از مباحث مهم حقوق مدني ميباشد به همين جهت براي سهولت درك بيمه مسئوليت لازم است
مفهوم مسئوليت مدني و انواع مختلف آن مورد بحث قرار گيرند
مسئوليت از لحاظ
دستوري، اسم مصدر است و از مصدر سئوال گرفته شده و سئوال به معني پرسيدن، درخواست
كردن و بازخواست كردن ميباشد كه از اين سه معني، بازخواست كردن بيشتر به گفتار ما
ارتباط دارد در واقع ميتوان مسئوليت را چنين تعريف كرد كه هر كسي بايستي پاسخگوي
اعمال خود در برابر ديگري باشد مسئوليت گونه هاي مختلفي دارد كه در نمودار زير به
بخشي از آن اشاره گرديده است
مسئوليت
مسئوليت اخلاقي
مسئوليت قانوني
مسئوليت كيفري
مسئوليت مدني
مسئوليت عمومي
مسئوليت حرفهاي
مسئوليت قراردادي
مسئوليت اخلاقي
همان احساس مسئوليتي است كه فرد در مقابل خداوند و وجدان خود دارد و مبحث
وسيعي است كه مربوط به گفتار ما نميباشد
مسئوليت قانوني
مسئوليتي است كه به موجب قانون حاكم بر هر جامعهاي معين گرديده و وقتي معني
مييابد كه خسارتي يا زياني متوجه فرد يا جامعه گرديده باشد به عبارت ديگر مسئوليت
قانوني وقتي تحقق مييابد كه خسارتي براي افراد يا جامعه بوجود آمده باشد و مدعي
خسارت وجود داشته باشد براساس اينكه خسارت متوجه فرد يا جامعه باشد دو نوع مسئوليت
تجلي مينمايد يكي مسئوليت مدني و ديگري مسئوليت كيفري
الف مسئوليت كيفري جزايي
هرگاه فرد يا افراد بر اثر اعمال و رفتار خود نظم اجتماع را مختل نمايند و
جامعه را متضرر نمايند مسئوليت كيفري بوجود ميآيد و جامعه متقابلاً واكنش نشان
داده و براي دفاع از خود، شخص مخلف نظم عموميو منافع جامعه را محكوم نموده و عامل
زيان را مجازات ميكند به عبارت ساده مسئوليت كيفري "زيان جامعه" نسبت و مجازاتهاي
تعيين شده در قانون مواردي مانند جريمه، زندان، اجراي حد از جمله مجازاتهاي كيفري
ميباشند كه بعضاَ طبق قانون قابل خريد نيز هستند
مثال فرد يا افرادي كه
مبادرت به حمل و نگهداري اسلحه غير مجاز مينمايد مسئوليت كيفري دارد جامعه نيز
چنين افراد خاطي را مجازات مينمايد
ب مسئوليت مدني
هرگاه بر اثر كردار و رفتار فرد يا افرادي به ديگر فرد يا افراد جامعه خسارتي
وارد آيد مسئوليت مدني تحقق مييابد و به عبارت ساده از مسئوليت مدني به عنوان "زيان
خصوصي" ميتوان نام برد
مثال مسئوليت متصدي حمل در مقابل صاحب كالا ناشي از
حمل كالا در صورتيكه خسارت عمدي نباشد مسئوليت از نوع مدني است لازم به توضيح است
يك عمل زيانآور ميتواند فقط موجب زيان به جامعه باشد
مسئوليت كيفري و يا فقط سبب زيان به افراد
جامعه مسئوليت مدني
و يا هم موجب زيان فرد و هم باعث خسارت جامعه گردد در آن صورت مسئوليت كيفري و مدني
توأما تحقق يافته است
مثال پزشكي كه در اثر بياحتياطي و سهلانگاري
واضح در امر معالجه موجب صدمه جسماني يا رواني بيمار ميگردد هم مرتكب مسئوليت
كيفري گرديده است كه جزاي آن توبيخ و ممنوعيت از كار ميباشد و هم مرتكب مسئوليت
مدني گرديده است كه بايستي زيان وارد به بيمار شامل ديه يا اَرش را پرداخت نمايد
مسئوليت مدني به انواع زير تقسيمبندي گرديده است
مسئوليت عمومي خسارت
جاني و مالي وارد به اشخاص ثالث كه در اثر فعاليت روزمره فرد يا افراد ايجاد ميگردد
و به موجب قانون عامل زيان شناخته ميشوند را مسئوليت عموميمينامند
مثال
مسئوليت پيمانكاران در قبال اشخاص ثالث و مسئوليت شهرداريها، مسئوليت مؤسسات
انتقال نيرو و آبرساني
مسئوليت حرفه اي عبارتست از مسئوليتي كه براي
صاحبان حرفهها به موجب قانون در مقابل كساني كه در رابطه با حرفه آنان دچار خسارت
ميگردند بوجود ميآيد
مثال مسئوليت حرفهاي پزشكان، مسئوليت حرفهاي مهندسين،
مسئوليت حرفهاي، نمايندگان بيمه و مسئوليت هتلداران و …
مسئوليت قراردادي
عبارت از آنست كه يك طرف قرارداد به علت تخلف از شرايط مندرج در قرارداد يعني عدم
انجام تعهدات خود يا انجام تعهد بطور ناقص باعث زيان طرف ديگر شود در اينصورت
مسئوليت قراردادي تحقق مييابد
مثال مسئوليت مستأجر در قبال موجر و بالعكس،
مسئوليت متصديان حملونقل اعم از زميني، دريايي و هوائي
تعهدات كه متصدي حمل به موجب قرارداد حمل در مقابل صاحب كالا به عهده ميگيرد
همانگونه كه از مباحث فوق استنباط ميگردد براي آنكه مسئوليت مدني تحقق پيدا
كند بايد زيان و خسارت فردي و زيانديدهاي وجود داشته باشد و همچنين رابطه عليت
بين خسارت وارده و فعل عامل زيان وجود داشته باشد در يك تعريف جامع مسئوليت مدني
چنين بيان گرديده است مسئوليت مدني عبارتست از تعهد و التزاميكه شخص نسبت به جبران
زيان وارد به ديگري دارد، اعم از آنكه زيان مذكور در اثر عمل شخص مسئول يا اعمال
اشخاص وابسته به او و يا ناشي از اشياء و اموال تحت مالكيت يا تصرف وي محقق شده
باشد
مسئوليت مدني از ديدگاه
قانون
در هر جامعهاي ملاك تشخيص مسئوليت افراد، قوانين و مقررات حاكم بر آن جامعه
است و تبعاً در كشورما نيز قوانين حاكم، تعيينكننده مسئوليتها ميباشد قوانين
مذكور به ترتيب اولويت بشرح زير ميباشند
قانون مجازات اسلاميكه مشتمل
بر 159 ماده و هجده تبصره ميباشد و در مرداد ماه 1362 به تصويب رسيده است جرم در
ماده 2 قانون مذكور چنين تعريف گرديده است ((ماده 2ـ هر فعل يا ترك فعلي كه در
قانون براي آن مجازات تعيين شده باشد جرم محسوب ميشود
مجازات ياد شده در برگيرنده مسئوليتهاي كيفري و مدني ميباشد و در ماده 12 بدين شكل
تعريف گرديده است ماده 12ـ مجازاتهاي مقرر در
اين قانون پنج قسم است
حدود
قصاص
ديات
تعزيرات
مجازاتهاي بازدارنده
در تعريف مفاهيم فوقالذكر مواد 13 الي 17 قانون
چنين اشعار ميدارد
ماده 13
حد به مجازاتي گفته ميشود كه نوع و ميزان و كيفيت آن در شرع تعيين شده است
ماده 14 قصاص، كيفري است كه جاني به آن محكوم
ميشود و بايد با جنايت او برابر باشد
ماده 15 ديه، مالي است كه از طرف شارع براي
جنايت تعيين شده است
ماده 16
تعزير، تأديب و يا عقوبتي است كه نوع و مقدار آن در شرع تعيين نشده و به نظر حاكم
واگذار شده است از قبيل حبس و جزاي نقدي و شلاق كه ميزان شلاق بايستي از مقدار حد
كمتر باشد
ماده 17مجازات
بازدارنده، تأديب يا عقوبتي است كه از طرف حكومت به منظور نظم و مراعات مصلحت
اجتماع در قبال تخلف از مقررات و نظامات حكومتي تعيين ميگردد از قبيل حبس، جزاي
نقدي، تعطيل محل كسب، لغو پروانه و محروميت از حقوق اجتماعي و اقامت در نقطه يا
نقاط معين و منع از اقامت در نقطه يا نقاط معين
همانگونه كه ملاحظه ميگردد
آنچه مرتبط با مسئوليت مدني است قانون ديات ميباشد كه بخش چهارم مجموعه قوانين
مجازات اسلاميبه آن اختصاص داده شده است به بعضي از مواد آن كه مرتبط با بحث بيـمه
ميباشد بشرح زير اشاره ميگردد
ماده
295 ديه مالي است كه به سبب جنايت بر نفس يا
عضو به مجنيعليه يا به ولي يا اولياء دم داده ميشود
ماده 295 در موارد زير ديه پرداخت ميشود
الف قتل يا جرح يا نقص عضو كه بطور خطا محض واقع ميشود و آن در صورتي است كه جاني
نه قصد جنايت نسبت به مجنيعليه را داشته باشد و نه قصد فعل واقع شده بر او را
مانند آنكه تيري را به قصد شكاري رها كند و به شخصي برخورد نمايد
ب قتل يا
جرح يا نقص عضو كه بطور خطا شبيه عمد واقع ميشود و آن در صورتي است كه جاني قصد
فعلي را كه نوعاً سبب جنايت نميشود داشته باشد و قصد جنايت را نسبت به مجنيعليه
نداشته باشد مانند آنكه كسي را به قصد تأديب به نحوي كه نوعاً سبب جنايت نميشود
بزند و اتفاقاً موجب جنايت گردد يا طبيبي مباشرتاً بيماري را به طور متعارف معالجه
كند و اتفاقاً سبب جنايت بر او شود
ج تبصره3ـهرگاه بر اثر بياحتياطي يا بيمبالاتي
يا عدممهارت و عدمرعايت مقررات مربوط به امري قتل يا ضرب جرح واقع شود به نحوي كه
اگر آن مقررات رعايت ميشد حادثهاي اتفاق نميافتاد قتل و يا ضرب و يا جرح در حكم
شبه عمد خواهد بود
مقدار ديه در ماده 297 به شش صورت معين گرديده كه
قاتل در انتخاب هر يك از آنها مخير ميباشد كه بدين شرح است
يكصد شتر سالم
دويست گاو سالم
يكهزار گوسفند سالم
دويست دست لباس
سالم از حلههاي يمن
يكهزار دينار مسكوك
ده هزار درهم مسكوك
البته با دستور مقام معظم رهبري (مقام ولايت) سه نوع آخر ديه به دليل
عدم وجود در قطع زماني كنوني داراي موضوعيت نيستند و براي سه نوع اول نيز توسط هيئت
كارشناسي تعيينشده در قوه قضائيه همه ساله معادل ريالي ارزشگذاري ميگردد
طبق ماده 297 قانون ديات، انواع ديه (كامل) به شرح زير است
شتر 100 نفر
گاو 200 رأس
گوسفند 1000 رأس
طلا 1000 دينار مسكوك
نقره 000/10 در هم مسكوك
لباس 200 دست حله يمن
ماده 299
ديه قتل در صورتيكه صدمه و فوت هر دو در يكي از چهارماه حرام
رجب و ذيقعده و ذيحجه ومحرم و يا در حرم مكه
معظمه واقع شود علاوه بر يكي از موارد ششگانه مذكور در ماده 297 به عنوان تشديد
مجازات بايد يك سوم هر نوعي كه انتخاب كرده است اضافه شود و ساير امكنه و ازمنه هر
چند متبرك باشند داراي اين حكم نيستند
ماده 300 ديه قتل زن مسلمان خواه عمدي خواه غير
عمدي نصف ديه مرد مسلمان است
ماده 301
ديه زن و مرد يكسان است تا وقتيكه مقدار ديه به ثلث ديه كامل برسد در آنصورت ديه
زن نصف ديه مرد است
اَرش نيز كه نوعي ديه ميباشد در ماده 367 چنين
تعريف گرديده است
ماده 367
هر جنايتي
كه بر
عضو كسي
وارد شود
و شرعاً
مقدار خاصي
به عنوان
ديه براي
آن تعيين
نشده باشد
جاني بايد
اَرش بپردازد
ماده 495
در كليه مواردي كه به موجب مقررات اين قانون اَرش منظور گرديده با در نظر گرفتن ديه
كامل انسان و نوع در كيفيت جنايت ميزان خسارت وارده طبق نظر كارشناس تعيين ميشود
از طرفي همانطور كه در ماده 497 اين قانون تأكيد گرديده الست كليه قوانين كه با
قانون مجازات اسلامي مغاير ميباشند ملغي هستند بنابراين در مراجع قضايي در وهله
اول مجموعه قوانين مجازات اسلامي ملاك عمل ميباشند
قانون مسئوليت مدني
كه مصوب سال 1339 است و مشتمل بر 16 ماده ميباشد و مواد مندرج در اين قانون كراراً
تأكيد بر جبران خسارت جاني و مالي توسط عامل زيان را دارد بطوريكه ماده يك اين
قانون چنين اشعار ميدارد
ماده يك هر كس بدون مجوز قانوني عمداً يا در نتيجه بياحتياطي
به جان يا سلامتي يا مال يا آزادي يا حيثيت يا شهرت تجارتي يا به هر حق ديگري كه به
موجب قانون براي افراد ايجاد گريده لطمهاي وارد نمايد كه موجب ضرر مادي يا معنوي
ديگري شود مسئول جبران خسارت ناشي از عمل خود ميباشد
قانون مدني مصوب
سال 1307 كه بعضي از مفاد آن مورد استفاده اثبات مسئوليت واقع ميگردد
در
قانون مدني ايران موضوع مسئوليت مدني تحت عنوان "اتلاف و تسبيب" ضمن مواد 328 الي
335 بيان شده است
در مبحث اتلاف ماده 328 چنين اشعار ميدارد هر كس مال غير را
تلف كند ضامن آن است و بايد مثل يا قيمت آن را بدهد اعم از اينكه از روي عمد تلف
كرده باشد يا بدون عمد و اعم از اينكه عين باشد يا منفعت و اگر آنرا ناقص يا معيوب
كند ضامن نقص قيمت آن مال است
همينطور در مبحث تسبيب ماده 331 چنين مقرر ميدارد
هر كس سبب تلف مالي بشود بايد مثل يا قيمت آنرا بدهد و اگر سبب نقص يا عيب آن شده
باشد بايد از عهده نقص قيمت آن برآيد
همانگونه كه مشهود است در قاعده اتلاف
مسئوليت ناشي از خسارات مستقيم مطرح است و در قاعده تسبيب چنين بيان گرديد كه هر كس
براي تلف مال غير سببسازي كند، ضامن و مسئول جبران خساررت است و به عبارت ديگر بحث
مسئوليت ناشي از خسارت غير مستقيم مطرح ميباشد
مباني مسئوليت مدني
قوانين مرتبط با مسئوليت بر مبناي نظريههاي گوناگوني شكل گرفتهاند كه
دراينجا به گفتگو مختصر درباره دو نظريه عمده در اين خصوص اكتفا ميگردد
تعريف
تقصير مطابق اين نظريه، شخص وقتي مسئول است كه در انجام اعمال خود مرتكب تقصير يا
خطايي شده باشد به عبارت ديگر شرط اصلي مسئوليت، ارتكاب تقصير و خطا است و زيانديده
وقتي ميتواند به حق خود برسد كه ثابت نمايد عامل زيان مرتكب تقصير شده و زيان وارد
به او نتيجه مستقيم تقصير عامل زيان ميباشد
از ايرادات وارد به اين نظريه
عبارتست از آنكه شرط جبران خسارت، اثبات تقصير عامل زيان توسط زيانديده ميباشد و
به همين دليل بسياري از زيانها بدون جبران خواهد ماند به عنوان مثال فردي بناي
موجود خود را تخريب مينمايد و قصد احداث بناي جديد را دارد چنانچه در حين عمليات
احداث ساختماني از جمله گودبرداري موجب خسارت جاني و مالي به مالكين ساختمانهاي
مجاور گردد در سيستم حقوقي مبتني بر اين نظريه ميتواند به استناد اينكه احتياطهاي
لازم و معمول را رعايت نموده و مرتكب تقصيري نگرديده است خود را از مسئوليت مبرا
نمايد افزون بر اينكه بار اثبات تقصير به عهده زيانديدگان است عموماً عامل زيان
از شرايط و موقعيت اقتصادي بهتر برخوردار ميباشد و با استفاده از قانون و مقررات و
امكانات خود، از مسئوليت مبرا ميگردد و مهمتر از آنكه هر حادثهاي ممكن است علل
مختلفي داشته باشد و ضوابط تقصير براي هر امري بطور مشخص تعريف نگريده است بنابراين
اثبات تقصير را دو چندان مشكل مينمايد
نظريه خطر طبق اين نظريه هر شخص كه در
اثر فعاليت خود خطري ايجاد ميكند و موجب زيان ديگري ميشود مسئول است و همانگونه
كه از منافع فعاليت خود بهرهمند ميشود بايستي ضرري را كه از اين راه متوجه ديگري
ميشود جبران نمايد به عبارت ديگر خسارت بايد به كسي نسبت داده شود كه سبب وقوع آن
گشته است و در واقع كافي است كه زيانديده ثابت كند خسارتي به او وارد شده است و
اين خسارت ناشي از فعل عامل زيان ميباشد يعني رابطه عليت را اثبات نمايد و در
اينصورت مسئوليت عامل زيان احراز ميگردد
بنابراين در نظريه خطر، اصل بر مسئول
بودن عامل زيان جاري است و اثبات خلاف آن به عهده وي ميباشد
مثال متصدي حمل و
نقل كه مسئوليت حمل كالا را از مبدأ به مقصد تقبل مينمايد، مسئول كليه حوادث و
تقصيراتي است كه در طول مدت حمل كالا رخ ميدهد و ملزم به جبران خسارت ميباشد يعني
صاحب كالا كافيست ثابت نمايد كه اولاً خسارت ديده و ثانياً زيان حاصله در طول مدت
حمل واقع گشته است و ديگر نيازي نيست كه صاحب كالا ثابت نمايد كه متصدي حملونقل در
فعل خود مرتكب تقصير شده است بلكه اين عامل زيان (متصدي حمل و نقل) است كه چنانچه
بخواهد ثابت نمايد كه از مسئوليت مبراست بايستي اثبات نمايد كه خسارت ناشي از جنس
محموله بوده يا مربوطه به فعل فرستنده يا گيرنده يا ناشي از دستورات يكي از آنها
بوده و يا مربوط به حوادثي بوده كه هيچ متصدي مواظبي نيز نميتوانست از آن جلوگيري
نمايد
بيمه مسئوليت مدني
در جامعه بشري اقتدار و قوت قوانين مسئوليت مدني بيانگر انضباط اجتماعي و
تعالي مدنيت و فرهنگ آن جامعه ميباشد استواري مسئوليت مدني بر اين اصل كلي، كه هر
كس موجب زيان ديگري شود مسئول جبران آن است ريشه در امنيت و عدالت اجتماعي دارد
امروزه تحقق امنيت و عدالت اجتماعي تنها با وضع يك قانون مسئوليت مدني در جهت حمايت
از حقوق زيانديدگان به تنهائي كفايت نميكند بلكه بايستي سيستمي انديشيده و استوار
شود كه اجراي قانون مسئوليت مدني و تأمين عدالت اجتماعي را تسهيل كند سيستم مؤثري
كه قادر است جبران خسارتها مورد بحث را سر و سامان دهد تكنيك بيمه است و بنابراين
يكي از شاخص هاي سنجش رشد و ارتقاء مدنيت در هر جامعه رشد بيمه مسئوليت در آن جامعه
ميباشد
بيمه بر حسب موضوع به سه رشته تقسيمبندي گرديده كه عبارتند از
بيمههاي اموال
بيمههاي اشخاص
بيمههاي مسئوليت مدني
در بيمه مسئوليت مدني موضوع بيمه تأمين و جبران خسارتهايي است كه در اثر
حوادث ناشي از فعل يا ترك فعل افراد و بنگاهها و سازمانها متوجه ديگران ميشود اين
خصلت تعهد به نفع ديگران (اشخاص ثالث) ويŽگي بارز بيمه مسئوليت مدني است
لذا
وجه تمايز بيمه مسئوليت مدني با ساير رشتههاي بيمه در ماهيت حقوقي آن است و وجه
اشتراك آن با ساير بيمهها را نيز اينگونه ميتوان بيان كرد كه وقتي خسارات مالي
ناشي از مسئوليت مطرح است به قواعد بيمه اموال نزديك ميگردد و وقتي كه خسارات جاني
ناشي از مسئوليت مطرح ميباشد قواعد بيمه اشخاص جاري است بنابراين در تطبيق با
قانون بيمه، بيمه مسئوليت مدني چنين تعريف ميگردد
"مسئوليت مدني عقدي است كه
به موجب آن بيمهگر به ازاي دريافت حقبيمه مقرر از بيمهگذار متعهد است در صورت
تحقق خطر موضوع بيمه، خسارت وارد به اشخاص ثالث را جبران كند"
انواع
بيمه هاي مسئوليت مدني
انواع بيمه مسئوليت مدني در پنج گروه بشرح زير طبقهبندي
ميگردد
بيمه مسئوليت كارفرما در
مقابل كاركنان
اين نوع بيمهنامه مسئوليتهاي قانوني كارفرما را در مقابل كاركنان در جريان
كار و در صورت وقوع حوادث شغلي تحت پوشش قرار داده و خسارت جاني حاصله را جبران مينمايد
بيمه مسئوليت مدني عمومي
در اين بيمهنامه مسئوليت بيمهگذار در مقابل اشخاص ثالث (غير مرتبط با
فعاليت بيمهگذار) طبق قوانين جاري كشور تحت پوشش است و خسارتهاي جاني و مالي به
زيانديدگان جبران ميگردد از انواع بيمههايي كه تحت اين نوع بيمه صادر ميگردد
عبارتند از
بيمه مسئوليت ناشي از
اجراي عمليات ساختماني
بيمه مسئوليت آتشسوزي
بيمه مسئوليت شهرداريها،
بيمه طرح اتلاف سگهاي ولگرد
بيمه مسئوليت مدني پيمانكاران
بيمه مسئوليت
توليدكنندگان كالا
موضوع اين بيمهنامه جبران خسارات جاني و مالي وارد به مصرفكنندگان
كالا و اشخاص ثالث ناشي از خطرات كالا ميباشد كه در نتيجه عدم ايمني و عيب و نقص
كالاي توليد و عرضه شده به وقوع پيوسته باشد و همچنين عدم كيفيت و كارايي مطلوب
كالا نيز تحت پوشش قرار خواهد گرفت از جمله بيمهنامههاي صادره در اين زمينه
عبارتند از
بيمه مسئوليت شركتهاي گازرساني
بيمه
مسئوليت
توليدكنندگان
عايقهاي
رطوبتي
بيمه مسئوليت توليدكنندگان قطعات مورد
استفاده در خودرو مانند سيلندر، صفحه كلاج و …
بيمه مسئوليت توليدكنندگان
كپسولهاي آتش نشاني
بيمه مسئوليت توليدكنندگان دستگاههاي فيزيوتراپي
بيمه مسئوليت توليدكنندگان جرثقيلهاي سقفي
بيمه مسئوليت توليدكنندگان لولههاي
آبرساني (PVC) و شبكه آبياري و …
بيمه مسئوليت حرفهاي
در اين
بيمهنامه مسئوليت قانوني صاحبان حرف در مقابل كساني كه در رابطه با حرفه آنان دچار
خسارت جاني يا مالي گرديدهاند تحت پوشش قرار ميگيرد
مهمترين نوع بيمههاي
مسئوليت كه عرضه ميگردد عبارتند از
بيمه مسئوليت حرفهاي پزشكان
بيمه مسئوليت مديران فني بيمارستانها
بيمه مسئوليت حرفهاي دلالان رسمي بيمه
بيمه مسئوليت حرفهاي نمايندگان و شركتهاي نمايندگي شركتهاي بيمه
بيمه
مسئوليت حرفهاي مهندسين ناظر و …
بيمه مسئوليت مديران استخرها و ناجيان غريق
بيمه مسئوليت هتلداران، بيمه مسئوليت مديران سينماها، شهربازيها و …
بيمه
مسئوليت شركتهاي سرويس و نگهداري آسانسورها و …
بيمه مسئوليت قراردادي
موضوع اين بيمهنامه جبران خسارات مالي و جاني وارد به طرف قرارداد بيمهگذار است
كه ناشي از تعهداتي است كه بواسطه شرايط قرارداد بيمهگذار در مقابل ديگران بهعهده
گرفته است و تعهدات مذكور تحقق نيافته باشد
انواع بيمههاي مسئوليت قراردادي
كه در حال حاضر ارائه ميگردند عبارتند از
بيمه مسئوليت مدني شركتهاي حملونقل
بينالمللي كالا از طريق جاده سيامآر
بيمه مسئوليت مدني شركتهاي حملونقل بينالمللي
كالا بر اساس شرايط بارنامهها فياتا افبيال
بيمه مسئوليت مدني
متصديان حملونقل داخلي
بيمه مسئوليت مدني متصديان حملونقل هوايي داخلي ـ
بينالمللي
ساير بيمهنامههايي كه در آنها بيمهگذار به واسطه عقد
قرارداد خصوصي در مقابل طرف قرارداد متعهد و مسئول ميباشد
بيمهنامه مسئوليت مدني در مقابل كاركنان
اين بيمهنامه مسئوليت مدني، بيمهگذار را در مقابل كاركنان تحت پوشش
بيمه قرار ميدهد بدين معني كه چنانچه در جريان انجام كار در محل كار، در اثر حادثه
خسارت بدني به كاركنان شاغل بيمهگذار وارد آيد و مسئوليت بيمهگذار در اين ارتباط
توسط بيمهگر محرز گردد خسارت وارده جبران خواهد شد منظور از جبران خسارت بدني،
شامل پرداخت هزينههاي پزشكي و غرامت نقص عضو و فوت كاركنان ميباشد
اين بيمهنامه
را كليه اشخاص حقيقي و حقوقي، ميتوانند تهيه نمايند از جمله شركتها، سازمانها،
كارخانجات و كارگاههايي كه در امور توليد، تعميرات و خدمات فعال هستند و همچنين
مجريان پروژههاي عمراني و ساختوسازهاي بناهاي مسكوني و تجاري كه در مقابل كاركنان
خود براي خسارات بدني ناشي از سهلانگاري و قصور در نظارت و استفاده از وسايل بيحفاظ
و معيوب در حين كار و ضعف اقدامات ايمني مسئول هستند و اين مسئوليت را ميتوانند
بيمه نمايند
همچنين از آنجائيكه ارتباط قراردادي فيمابين كارفرما و كارگر (نوع
استخدام) رافع يا محدودكننده مسئوليت كارفرما در مقابل كاركنان در خصوص غرامتهاي
ناشي از حوادث كار نميباشد، اين بيمهنامه كليه كاركنان شاغل را اعم از رسمي،
پيماني، روزمزد، قراردادي كه بصورت تماموقت يا پارهوقت در محدوده مورد بيمه
فعاليت دارند را تحت پوشش بيمهاي دارد
در اين بيمهنامه با توجه به ماهيت
فعاليت مورد بيمه، چنانچه كاركنان بيمهگذار متغير باشند الزامي براي متقاضي بيمه،
جهت ارائه اساميكاركنان به بيمهگر نميباشد مگر در مواردي كه با توجه به نوع كار،
بيمهگذار از كاركنان ثابت استفاده مينمايد و ارائه اسامي پرسنل تحت امر و همچنين
تغييرات احتمالي آنان براي بيمهگذار مقدور باشد در مجموع اينگونه نتيجهگيري ميگردد
كه صدور بيمهنامه مسئوليت مدني در برابر كاركنان، بدون ذكر اساميكاركنان و تعريف
كامل محدوده زماني و مكاني مورد بيمه ميسر است
با توجه به موارد فوقالذكر،
اساساً اين بيمهنامه بدون ذكر اسامي بيمهشدگان صادر ميگردد و لذا براي فراهم شدن
امكان كنترل موضوع، براي هر پروŽه خاص يك بيمهنامه صادر ميگردد و مشخصات موضوع
كار و محدوده محل كار بايستي به دقت در شرايط خصوصي بيمهنامه درج گردد و پوشش بيمهاي
منحصر به آن موارد از حوادثي است كه ناشي از اجراي كار در محل مورد بيمه اتفاق
افتاده باشد به عنوان مثال احداث يك ساختمان با كل زيربنا 2000 متر مربع و در شش
طبقه به نشاني احداث شبكه فاضلاب به طول دو كيلومتر با عمق چاههاي از 5 متر الي 8
متر و ابعاد كانال 2*2 متر مربع به نشاني يكي از نكات بسيار مهم اين بيمهنامه
عبارت است از تحت پوشش قراردادن كليه كاركنان شاغل در پروŽه عليرغم اينكه مستقيماً
جزء كاركنان تحت امر بيمهگذار نباشد
همانگونه كه اطلاع داريد در اكثر پروژهها
كارفرما يا صاحبكار تمام امور پروژه را راساً انجام نميدهد و اين امر دلايل متعددي
دارد از جمله تخصصي بودن كارها و يا مسائل اقتصادي و … به هر حال موارد زيادي است
كه كارفرما انجام كار را به پيمانكاران مختلف واگذار مينمايد و لذا پيمانكاران
فرعي نيز در انجام پروژه حضور دارند همانگونه كه فعاليتهاي اين مجموعه در ارتباط با
يكديگر هستند و مسئوليتهاي آنان در برابر كاركنان نيز مرتبط با يكديگر است و تبعاً
عملكرد و مشكلات هر يك در كل امور مؤثر است و همانگونه كه جنبههاي مثبت آن موجب
پيشرفت كار است به همين منوال حوادث ناگوار براي هر يك از نامبردگان معضلي براي
پروژه مورد بيمه ايجاد خواهد نمود
لذا جهت حل مسئله فوقالذكر و حفظ جامعيت
بيمهنامه، تأمين مذكور كليه خطرات احتمالي براي تماميكاركنان شاغل را مد نظر قرار
داده كه عبارت است از اينكه مسئوليت كليه اشخاص حقيقي با حقوقي كه اجراي بخشي يا
بخشهائي از كار مورد تعهد بيمهگذار را در محل مورد بيمه بهعهده دارند، مسئوليت
بيمهگذار تلقي ميگردد و به دليل همين ويŽگي مشخص است كه اين بيمهنامه توانسته
جهت ارائه تأمين براي بخش وسيعي از جامعه و فعاليتهاي عمراني و نوسازي موفق عمل
نمايد
نحوه صدور بيمهنامه
عمليات صدور بيمهنامه در بيمههاي مسئوليت مانند ترتيب متعارف در ساير رشتههاي
بيمه ميباشد و جزئيات آن بشرح زير است
بيمهگذار بايستي فرم پيشنهاد بيمه را
كامل و خوانا تكميل و امضاء نمايد در صورتيكه متقاضي بيمه داراي شخصيت حقوقي
باشد پيشنهاد بيمه را مهر و امضاء نمايد
با توجه به نوع فعاليت
بيمهگذار (كارفرما) مدارك زير از وي اخذ گردد
در مورد پروژههاي
ساختماني آخرين جواز معتبر اخذ شده از شهرداري
در مورد پروژههاي
عمراني، يك نسخه از پيمان و نقشه اجرايي و برنامه زمانبندي كار
در
صورتيكه نوع فعاليت بيمهگذار توليدي و يا خدماتي باشد دريافت مدارك مندرج در
بندهاي 12 و 22 معني ندارد و بيمهگذار بايد وضعيت محل مورد بيمه، نوع تجهيزات و
نوع فعاليتهايي خود را شرح دهد
ارتباط قراردادي كارفرما (بيمهگذار) با
كارگر مورد توجه قرار گيرد به عبارت ديگر نوع رابطه استخداميكارفرما و كارگر مورد
دقت قرار گيرد و با توجه به آن به شرح زير عمل گردد
در مواردي كه تمام و
يا بخشي از كاركنان بيمهگذار متغير از كاركنان ثابت بيمهگذار ميباشند ليست اساميآنان
اخذ و ضميمه پيشنهاد گردد
23ـ در مواردي كه تمام و يا بخشي از كاركنان
بيمهگذار متغير (غير ثابت) هستند و يا به هر دليل مستدل ديگري ارائه اساميكاركنان
براي بيمهگذار مقدور نباشد ضروريست بيمهگذار حداقل و حداكثر نيروي كار متغير را
اظهار نمايد
دربررسي پيشنهاد بيمه و جهت كنترل بيشتر اظهارات بيمهگذار
لازم است به نكات زير توجه گردد
تطبيق مدارك اخذشده با مندرجات پيشنهاد
بيمه تكميل شده
در پروژههاي ساختماني به مساحت كل زير بنا بطور دقيق
توجه گردد و با جواز ساختمان تطبيق داده شود و همچنين تعداد طبقات ساختمان را به
تفكيك طبقات بالاتر از سطح زمين و طبقات زيرزمين مشخص گرديده باشد
در
مورد پروژههاي عمراني مشخصات كلي كار مورد بررسي قرار گرفته و دقت شود كه آيا
نيروي كار متناسب با فضاي كار ميباشد يا خير
در فعاليتهاي توليدي به
ماشينآلات مورد استفاده و حجم توليدات و نيروي كار مورد نياز براي آنها توجه شود
در فعاليتهاي خدماتي و تعميراتي بايستي حجم تجهيزات با اپراتورها و كارگران مورد
نياز براي آنها توجه شود بعنوان مثال چنانچه در يك واحد تعميراتي يا توليدي 5
دستگاه ماشين در چرخه توليد وجود داشته و هر ماشين يك كارگر نياز داشته باشد قطعاً
تعداد كارگران اين واحد نبايد از 5 نفر كمتر باشد
چنانچه كاركنان بيمهگذار
متغير هستند و ارائه اسامي آنان امكانپذير نميباشد بيمهگذار بايستي محدوده محل
كار را بطور كامل و دقيق اعلام نمايد بديهي است دراينصورت كاركنان بيمهگذار فقط در
محدوده تعريفشده بيمه ميباشند
در ارتباط با تعداد كاركنان به بيمهگذار
تفهيم گردد كه موظف است حداقل و حداكثر نيروي كار واقعي را اعلام نمايد و در صورت
اظهار خلاف واقع و يا كتمان واقعيت بيمهگر طبق قانون بيمه عمل خواهد نمود
چنانچه در پاسخهاي ارائهشده در پرسشنامه ابهام و يا تناقض وجود دارد و يا نوع
فعاليت پرخطر ميباشد و همچنين در پروژههاي ساختماني كه بيش از 15 طبقه ميباشند و
يا تعداد زيرزمين بيش از دو طبقه ميباشد از محل مورد بيمه بازديد و گزارش كارشناسي
تهيه گردد
چگونگي انجام بازديد
اوليه
در صورت صلاحديد مسئول واحد مربوطه براي انجام بازديد اوليه، كارشناس ضمن
استفاده از فرم كارشناسي بازديد اوليه (فرم ضميمه) بايستي موارد زير مورد توجه قرار
گيرد
در صورتيكه فعاليت بيمهگذار احداث ساختمان ميباشد مشخصات كلي كار شامل
كل زيربنا، تعداد طبقات، نوع سازه، ماشينآلات مورد استفاده شرح داده شود
در
صورتيكه فعاليت بيمهگذار پروژه عمراني است مشخصات فني كار و نوع ماشينآلات مورد
استفاده و تخصصهاي مورد نياز بررسي گردد
در صورتيكه فعاليت پبروژه عمراني و
يا احداث ساختمان باشد به برنامه زمانبندي كار و مرحلهبندي فعاليت نامبرده توجه
گردد مثلاً در احداث ساختمان، نصب اسكلت كل ساختان در يك مرحله است و يا بهصورت
مرحله به مرحله يعني درهر مرحله اسكلت چند طبقه زده شود و عمليات سفتكاري انجام و
سپس مرحله دوم و
در پروژههايي كه نياز به گودبرداري عميق (بيش از 5 متر) است
به نوع خاك و شيوه گودبرداري توجه لازم شود كه در بسياري از موارد ديدهشده كه ريزش
خاك كنارهها و يا ديوارهاي كناري بناء قديميكه جهت استحكام ساختمانهاي مجاور
نگهداري ميگردند ريزش نموده و موجب زير آوار ماندن كاركنان ميگردد و لذا توجه به
آن بسيار مهم است
در صورتيكه فعاليت بيمهگذار توليدي يا خدماتي ميباشد نوع
توليدات و خدمات و حجم آن و مشخصات فني ماشين الات، نحوه استقرار آنها شرح داده شود
نظم كارگاه و وسايل ايمني مورد استفاده و موارد ايمني كه پيشبيني شده است
نوع استخدام كاركنان، كنترل حضور كاركنان در محل كار، بررسي دفاتر مربوطه و بررسي
ساعات كار و ليست سازمان تأمين اجتماعي
متغير يا ثابت بودن كاركنان و در
صورتيكه كاركنان متغير هستند بررسي و برآورد حداقل و حداكثر نيروي كار مورد نياز
سابقه خسارتي بيمهگذار در چند سال گذشته
بررسي خطرات احتمالي نوع آن و
احتمال وقوع آن
توصيههاي ايمني كه مد نظر كارشناس است
در نهايت بايستي
در گزارش كارشناسي مشخص گردد آيا ريسك مناسب است يا خير و همچنين نيروي كار
اظهارشده توسط بيمهگذار صحت دارد يا خير تا مسئول مربوطه بتواند جهت صدور بيمهنامه
تصميمگيري نمايد